تهدید ترامپ علیه کوبا: آیا کوبا «هدف بعدی» سیاست خارجی آمریکا خواهد بود؟

اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، مبنی بر اینکه کوبا پس از ایران «هدف بعدی» در دستور کار او قرار دارد، در زمان خود واکنش‌های گسترده‌ای را در پی داشت. این جمله کوتاه، اما پرمعنا، نه تنها بازتاب‌دهنده رویکرد تهاجمی دولت ترامپ در قبال کشورهای مخالف بود، بلکه نگرانی‌ها را در مورد آینده روابط آمریکا و کوبا، که در دوره اوباما شاهد گشایش‌هایی بود، به شدت افزایش داد. این تهدید، در بستر تاریخی پیچیده روابط دو کشور، که با دهه‌ها تحریم، خصومت و تلاش برای تغییر رژیم همراه بوده، معنای خاصی پیدا می‌کند.

از منظر تاریخی، روابط آمریکا و کوبا همواره پرتنش بوده است. انقلاب کوبا در سال ۱۹۵۹ و روی کار آمدن فیدل کاسترو، به دوران طولانی روابط نزدیک با آمریکا پایان داد و کوبا را به متحدی استراتژیک برای اتحاد جماهیر شوروی در دوران جنگ سرد تبدیل کرد. پس از فروپاشی شوروی، کوبا با چالش‌های اقتصادی عظیمی روبرو شد، اما همچنان در برابر فشارهای آمریکا مقاومت کرد. در دوره باراک اوباما، تلاشی برای عادی‌سازی روابط صورت گرفت که شامل بازگشایی سفارتخانه‌ها و تسهیل برخی محدودیت‌ها بود، اما با روی کار آمدن ترامپ، این روند معکوس شد و سیاست «فشار حداکثری» دوباره در دستور کار قرار گرفت.

تهدید ترامپ علیه کوبا را می‌توان در چارچوب سیاست کلی دولت او برای اعمال فشار بر دولت‌های مخالف و تغییر رفتار آن‌ها تحلیل کرد. این رویکرد، که در قبال ایران، ونزوئلا و کره شمالی نیز مشاهده شد، بر استفاده از ابزارهای اقتصادی و دیپلماتیک برای دستیابی به اهداف سیاسی تمرکز داشت. در مورد کوبا، هدف اصلی، تضعیف دولت سوسیالیست و حمایت از گروه‌های مخالف بود. این سیاست، با توجه به حضور جامعه بزرگ کوبایی-آمریکایی در فلوریدا، که یک ایالت کلیدی در انتخابات آمریکاست، ابعاد داخلی نیز پیدا می‌کرد و ترامپ به دنبال جلب حمایت این گروه از رای‌دهندگان بود.